Piecha kontra Lew-Starowicz, czyli spór o edukację seksualną dzieci - RMF24.pl - "Jesteśmy XIX-wiecznym skansenem. Powinni do nas przejeżdżać turyści, żeby sprawdzać, jak się u nas Ty masz być wierna, jemu wolno zdradzać. Zbigniew Lew-Starowicz tłumaczy, dlaczego czasy się zmieniają, a mężczyźni nie. Gdyby była normalna edukacja seksualna w szkole, to chłopcy i Seksualność wpływa na całe nasze życie. Nie ogranicza się bynajmniej do wiedzy o fizjologii i sztuce miłosnej. Zdrowie seksualne powoduje większą odpowiedzialność w relacjach partnerskich i pozwala uniknąć wielu zaburzeń, prowadzących m.in. do przemocy w rodzinie. Autorzy, kompetentni znawcy tematu, omawiają wszystkie ważne kwestie: od dojrzewania, przez planowanie rodziny Edukacja – relacja – zabawa Wieloaspektowość internetu w wymiarze bezpieczeństwa dzieci i młodzieży Obszary: Internet – konteksty społeczne i prawne Internet – wybrane aspekty ochrony dzieci i młodzieży Redaktorzy naukowi: dr Agnieszka Wrońska, Rafał Lew-Starowicz, Anna Rywczyńska Współpraca: Agnieszka Rybińska Edukacja seksualna Zbigniew Lew-Starowicz, Alicja Długołęcka TW (BDB+) Stan Używany Klasa wieloletnie Okładka twarda Nośnik książka papierowa Wydawnictwo „Mam nadzieję, że książka ta nie tylko ułatwi czytelnikom rozwiązywanie problemów, ale także przyczyni się do harmonii i satysfakcji w ich związkach” – podkreśla seksuolog prof. Zbigniew Lew-Starowicz. 209 listów zamieszczonych w książce wcześniej wraz odpowiedziami-komentarzami dziennikarki Bożeny Stasiak przez 15 lat co tydzień w ramach piątkowej rubryki . To on nauczył Polaków otwartego mówienia o seksie, intymności i problemach łóżkowych. Dla wielu jest ikoną polskiej seksuologii i numerem jeden wśród osób zajmujących się w mediach tą tematyką. Ze Zbigniewem Lwem-Starowiczem rozmawiamy niedługo po premierze "Polski na kozetce", zbioru artykułów i rozmów z różnymi naukowcami, terapeutami i myślicielami o współczesnych Polakach. Seksuolog przedstawia tu swoją diagnozę problemów, na jakie cierpimy w naszych alkowach. Czytając o problemach, z którymi pacjenci przychodzą do gabinetów seksuologicznych zdążyłem się zorientować, że od lat borykamy się głównie z kilkoma podstawowymi bolączkami. Problemy osób przychodzących do seksuologa się nie zmieniają?Trudno, by pewne rzeczy się zmieniły. Zaburzenia erekcji, zwane dawniej impotencją, występują już od epoki kamienia łupanego. Podobnie w przypadku zaburzeń orgazmu u kobiet, które spotykamy chyba od czasów pramatki Ewy. Mają one charakter uniwersalny i nie zależy to od epoki. Zmieniają się natomiast przyczyny zaburzeń. W epoce kamienia łupanego przyczyną zaburzeń erekcji była dieta, głównie mięsna. Pojawiały się zmiany miażdżycowe. Dziś wynika to głównie z siedzącego trybu życia młodych mężczyzn, którzy nie ruszają się sprzed telewizora czy laptopa. Choroby są podobne, różne są natomiast że w badaniach pojawiły się też nowe czynniki zaburzeń, na przykład związane z pojawiły się telefony komórkowe, pojawiła się skatologia telefoniczna, czyli obsceniczne rozmowy przez telefon. Gdy pojawił się internet, to razem z nim pornografia. Wraz z narkomanią pojawiły się zaburzenia seksualne związane z zażywaniem narkotyków. A gdy pojawiły się dopalacze, pojawiły się problemy z nimi powiązane. Zmiany w cywilizacji i stylu życia wpływają na tego typu schorzenia. Na przykład niektórzy młodzi idioci uważają, że marihuana jest bezpiecznym zielskiem. Zapominają o tym, że osłabia libido, prowadzi do "znieczulenia" członka i problemów z niepłodnością. Wspomniał Pan o pornografii, którą często wymienia się w kontekście problemów z seksualnością i obwinia o wiele rzeczy. Są jakieś pozytywne strony tego, że filmy i treści erotyczne są dziś tak masowo dostępne? Wszystkie czynniki cywilizacyjne mają swoje plusy i minusy. Pornografia ma raczej małe zalety. Jeśli stosuje się ją jako afrodyzjak dla znudzonych sobą partnerów, to jest to fantastyczna rzecz. Jeśli para ogląda razem pikantny film i taki seans przekłada się na ich erotyczne chęci, to to jest OK. Ale powiedzmy sobie szczerze, tacy ludzie to nie są główni użytkownicy pornografii. Problem dotyczy raczej młodych ludzi, uzależnionych od bardzo bogatych treści oferowanych przez filmy pornograficzne. Takie osoby są samowystarczalne. Trudno uznać to za dobroczynny wpływ pornografii. W życie wchodzą pokolenia, które od wczesnych lat mają dostęp do pornografii i chyba nie znają innego modelu seksualnej edukacji. Mimo to, wpływ, jaki pornografia ma na młodych ludzi, jest szeroko komentowany, nie tylko zresztą w środowisku naukowym. Nauka jedno, a życie swoje? Nie ma zakazu pornografii i nikt go raczej nie wprowadzi. To szkoła powinna przedstawić młodym ludziom wszelkie aspekty seksualności człowieka. Wierzę, że można przemówić uczniom do mojej szkole wisiało hasło: “wiedza to potęga” i nadal w to wierzę. Takie zjawiska jak pornografia można ograniczać poprzez edukację, można temu problemowi przeciwdziałać. Proszę sobie wyobrazić taką sytuację, że główne kanały TV w najlepszej porze oglądalności pokazują programy na ten temat albo robią to portale internetowe. Taka edukacja powinna mieć Syta / Polska PressZbigniew Lew-StarowiczEdukacja na poziomie internetu czy raczej szkoły? Wszystkie kanały edukacyjne powinny zostać do tego użyte, zwłaszcza internet. Dziś to przecież główny kanał komunikacji. Od wielu lat mimo wszystko mówi się o potrzebie wprowadzenia edukacji seksualnej w szkołach i od wielu lat to jedynie sobie odpuśćmy. Mogę postulować edukację seksualną, ale to utopia. Edukacja w Polsce jest zideologizowana, a nie naukowa. Mamy na szczęście niezależne kanały TV i na chwilę do współczesnych zjawisk… Co sprawia, że młodzi ludzie mają potrzebę wysyłania sobie w internecie czy przez telefon nagich zdjęć?To jest moda. W każdej epoce są takie “seksualne” mody. Ktoś wpadł na ten pomysł, to załapało. “Trendy” to dobre słowo. Głupie, ale tutaj pasuje. “Trendy” są teraz kolorowe skarpetki u meżczyzn i “trendy” jest wysyłanie swoich roznegliżowanych zdjęć. W sytuacji, gdy do tego dochodzą jeszcze transmisje wideo, wysyłane obcym ludziom, to z tego trendu robi się niebezpieczne rzeczy nie robią odmóżdżeni ludzie. Jeżeli młoda kobieta robi sobie nagą sesję i wysyła w “kosmos”, to dobrze wie, że te filmy i zdjęcia zostaną już w sieci na wieki wieków amen. To nie są dzieci tylko dorośli ludzie i chyba zdają sobie sprawę z tego, co robią. Chcą zaistnieć, chcą być pożądani i mieć świadomość, że kogoś że wyszli z anonimowego tłumu i dzięki temu istnieją. Jeśli ktoś ma taki pułap życiowych potrzeb, to mówi się trudno. Ludzie już tacy się nie zgodzić. A jeśli te zachowania służą ekspresji seksualnej w związku?W związku? Taka ekspresja istnieje w nim w sposób naturalny. Mam tu na myśli nagość, różne pozycje seksualne... Jaką ekspresję ma pan na myśli?Sytuację, w której partnerzy są daleko od siebie, a więź fizyczna jest mieszkają daleko od siebie przez wiele dni i taki sobie prześlą film, to akurat dobra rzecz. Jeżeli wyrażają w ten sposób swoją intymność na odległość, do tego mają czujniki fizyczne. To jakaś namiastka kontaktu fizycznego, lepsze to niż to mieć dobre strony?Oczywiście. Jeśli partnerzy mają długą przerwę w spotkaniach, widują się co pewien czas i pokazują sobie coś za pośrednictwem kamer, to akurat dobra rzecz. To ich więź erotyczna, ich intymność przekazywana w formie elektronicznej. Nie rozumiem, co w tym złego?Czasem takie formy zachowań mogą być przecież szkodliwe, zastępować kontakty forma zastępcza, okresowa, a nie coś zamiast. Ja tego nie potępiam, uważam, że jest to coś, co podtrzymuje więź. Dzięki temu, związek ma szanse na przetrwanie, bez tego wiele związków by się propos samej edukacji, oprócz internetu mamy też wzorce dostępne na przykład w filmach czy książkach. Może warto zwrócić się w tym kierunku i tam szukać wiedzy na temat seksu?Książki są ogólnie dostępne i są naprawdę niezłe. Kiedyś wydawano filmy popularnonaukowe, nie wiem, jak to dziś wygląda, ale to także dobre źródła młodych ludzi, wchodzących w świat dorosłych, książki to wciąż popularne źródło wiedzy, czy internet wyparł inne media?Internet dominuje. Niewielu młodych ludzi czyta, widzę to nawet po moich studentach. Nawet nakłady prasy spadają na łeb na szyję. Mówi się trudno. Mogę nad tym ubolewać, ale tak już przez to zatracamy pewną fantazję w kontaktach intymnych?Nie. Fantazje erotyczne są "wdrukowane" w naszą seksualność. Karmienie wyobraźni tekstami różni się trochę od filmów erotycznych. Z badań, które przeprowadzamy, wynika jednoznacznie, że większość z nas ma fantazje. Rozmawiał Przemysław Ziemichód, dziennikarz główne: Bartek Syta/Polska Press"Polska na kozetce. Siła obywatelskiej refleksyjności", oprac. Anna Zajenkowska, wyd. Smak SłowaAnna Zajenkowska zebrała w tej książce wypowiedzi grona wybitnych naukowców, psychologów, terapeutów, psychoanalityków i myślicieli o współczenych Polakach, w tym m. in. Zbigniewa Lwa-Starowicza, Andrzeja Ledera, Bogdana de Barbaro czy Philipa G. ofertyMateriały promocyjne partnera Opis Z Przedmowy do książki "Zaburzenia seksualne" autorstwa Zbigniewa Lwa-Starowicza: "Pozycja Zaburzenia seksualne dedykowana jest przede wszystkim środowisku lekarzy rodzinnych, ale sposób, w jaki ujmuje poszczególne zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego, czyni ją przystępną dla każdego czytelnika.... Publikacja Zaburzenia seksualne wychodzi naprzeciw potrzebom ludzi, porządkując terminologię, diagnostykę, leczenie i terapie dotyczące patologii seksualnej. Zawarte w niej informacje ułatwiają poznanie etiologii, pokazują kierunkowość działań specjalistycznych, przedstawiając gotowe sposoby operatywnego wykorzystania terapii specjalistycznej w celu leczenia zaburzeń seksualnych. Książka zwraca uwagę czytelnika na znamienną rolę lekarzy rodzinnych w diagnozowaniu i leczeniu zaburzeń seksualnych. Opisuje metody terapii behawioralnej, daje postawy farmakoterapii, ale nade wszystko zwraca uwagę czytelnika na wpływ jakości życia seksualnego człowieka na jego funkcjonowanie w życiu społecznym..." Spis treści Część I. Zdrowie seksualne. 1. ABC zdrowia seksualnego. 2. Leczenie zaburzeń seksualnych - podstawy. 3. Badanie seksuologiczne. 4. Metody leczenia zaburzeń seksualnych. Część II. Zaburzenia seksualne. 5. Klasyfikacje zaburzeń seksualnych. 6. Zaburzenia erekcji. 7. Zaburzenia orgazmu u mężczyzn. 8. Zaburzenia orgazmu u kobiet. 9. Brak lub utrata potrzeb seksualnych. 10. Nadmierny popęd seksualny. 11. Pochwica. 12. Dyspareunia u kobiet. 13. Dyspareunia u mężczyzn. 14. Awersja seksualna. 15. Zaburzenia podniecenia seksualnego u kobiet. 16. Transseksualizm. 17. Zaburzenia preferencji seksualnych. Załącznik 1. Nazwy parafilii. Opinie Zapytaj o produkt Anita Czupryn Wciąż jeszcze w Polsce oczekiwania kobiet są takie, że to mężczyzna jest odpowiedzialny za jakość sztuki miłosnej, więc to on ma się starać - mówi prof. Zbigniew Lew-Starowicz. Czy nasze poglądy wpływają na naszą sferę seksualną?Wpływają. To zrozumiałe, że poglądy, jakie mamy, rzutują na nasze zachowania w łóżku, na sztukę miłosną. To oczywista korelacja. Z tego co Pan mówi, mogłoby wynikać, że osoby o poglądach konserwatywnych nie będą uprawiać seksu przedmałżeńskiego czy przesady. To, że ktoś ma poglądy konserwatywne nie znaczy, że ich nie przekracza. Podobnie, jak chrześcijanie - mają dekalog - a o ile wiem, jednak przy konfesjonałach nadal jest tłum. To mówi samo za siebie, prawda? Można wyznawać pogląd, że należy współżyć po ślubie, ale robić co innego. Inni mają liberalne poglądy i uważają, że to nie ma żadnego związku ze ślubem. A wtedy nie mają poczucia winy. Konserwatyści żyją w tym poczuciu?Ludzie religijni mają poczucie winy, bo współżycie przed ślubem traktowane jest w kategoriach grzechu. Mają poczucie przekroczenia normy. Ale czy ów model katolicki, zgodny z nauką Kościoła, mówiący o tym, że jeśli seks, to dopiero po ślubie, nadal trzyma się mocno?Nie i wiadomo to od dawna. Wiadomo też dzięki wszystkim badaniom socjologicznym, jakie przeprowadzałem w 1992 roku. Ten model się nie trzyma, nie jest realizowany. Istnieje rozbieżność między modelem deklarowanym a realizowanym. Zastanawiam się, dlaczego Kościół boi się seksu?Czy Pani uważa, że Kościół ma zmienić doktrynę? Kościół ma określone poglądy jeśli chodzi o podejście do seksu: seks możliwy jest tylko w małżeństwie i tym podobne. Takie są zasady Kościoła. Nie wiem, czy to jest akurat lęk przed seksem. Wiadomo, że seks jest trzymany w pewnych określonych ryzach. I dlatego zarówno Kościół, jak i władza nie są za edukacją seksualną?Edukacja seksualna jest prowadzona w szkołach, tylko nie nazywa się edukacją, a wychowaniem prorodzinnym; realizowane jest ono według konkretnego modelu, który wspiera model światopoglądowy. To wychowanie prorodzinne wspierają księża, którym niektórzy zarzucają, że wydają się mieć monopol na seks, co jest dziwne, bo przecież żyją w celibacie, a przynajmniej powinni monopol, ale co z tego, że go mają? W tej chwili w Polsce rządzi PiS i ma monopol polityczny. Na wychowanie monopol ma ktoś inny. I co w związku z tym? Co mam na to powiedzieć? Mam wszcząć rewolucję i ich przepędzić? Swego czasu taką rewolucję Pan poniekąd wszczął, a na pewno naraził się mocno Kościołowi, publikując w 1995 roku książkę „Nowoczesne wychowanie seksualne”. To wtedy stwierdził Pan, że seksuologii z nauką Kościoła nie da się pogodzić?I co z tego? Nic się nie zmieniło. Rozbieżność nadal istnieje i tyle. Masturbacja od wieków piętnowana, nadal jest grzechem?Kościół nie będzie pochwalał masturbacji, bo nie mieści się to w jego doktrynie i tej sytuacji nie zmieni. Ale to, że masturbacja jest powszechnym zachowaniem seksualnym, wiemy z badań. Ale tradycyjny model rodziny niesie też pozytywne cechy, prawda?Dla tych, którzy wyznają ten system myślenia, to na pewno. Poza tym samo opóźnienie inicjacji seksualnej wcale nie jest takie głupie. Pozytywne jest to, że ludzie zaczynają współżyć w bardziej dojrzałym wieku. Chyba też lepiej jest, jeżeli dziewczyna szesnastoletnia będzie zachowywać ten model i rozpocznie współżycie, dajmy na to w dwudziestym drugim roku życia. Co oznacza, że do dwudziestego drugiego roku życia nie będzie brała tabletek hormonalnych, jakie będzie brała jej koleżanka od szesnastego roku życia. A chyba przyzna pani, że tabletki nie są błogosławieństwem dla stanu zdrowia kobiety. Przyznaję. Nie to. A zatem w tym tradycyjnym modelu kobieta zaoszczędzi trochę lat zdrowia. Co jeszcze jest pozytywne?To, żeby nie zdradzać, a starać się wytrwać w związku - to też przecież nie jest złe. W czasach, kiedy Pan zaczynał swoją zawodową karierę, Polska na tle państw zachodnich była prekursorem jeśli chodzi o seksuologię. Jak jest z seksuologią dzisiaj?Mamy bardzo dużo podręczników, publikacji, jest masa informacji w internecie. Dostęp do informacji jest. A jeśli więcej wiemy, to łatwiej nam się żyje, prawda? Praca seksuologa dzisiaj jest łatwiejsza?Pacjentów mi nie brakuje. Jak do tej pory mam komplety na wiele miesięcy naprzód. I, z tego co wiem, moi koledzy również. A zatem ludzie chodzą do seksuologów i oczekują od nich pomocy. Dziś Polacy mają inne problemy z seksem niż wtedy, kiedy zaczynał Pan swoją praktykę?Mówię na ten temat w wielu wywiadach: problemy rzeczywiście są inne, bo są istotne różnice. Wtedy nie było na przykład bezrobocia. Nie było biznesmenów i bizneswomen, całej tej grupy, która teraz jest bardzo liczna. Wtedy byli co najwyżej prywaciarze czyli rzemieślnicy. Powiedzmy sobie jasno, ludzi z prywatnym biznesem było niewielu. Nie było też tylu małżeństw mieszanych, co teraz. To jakie teraz są te problemy?Bezrobotni na ogół mają depresję. A kiedy jest depresja, to nie za bardzo jest ochota na seks. Z kolei biznesmeni prowadzą intensywny tryb życia. Poprzez seks mogliby znaleźć rozładowanie, relaks, ale z kolei na ten seks nie mają zbyt dużo czasu. W ogóle dziś Polacy są mniej aktywni seksualnie niż w czasach komuny. Ojej, myślałam, że powinno być to wtedy ludzie mieli więcej czasu na seks. Teraz studenci pracują. Wtedy nie było sytuacji, aby studenci oprócz zajęć na uczelni mieli pracę. No tak, mieli stypendia, kwitło życie studenckie, klubowe. Dziś prawie wszyscy moi studenci dodatkowo gdzieś pracują, a to sprawia, że równocześnie, co zrozumiałe, wykazują mniejszą aktywność seksualną. W czasach PRL było więcej problemów z powodu alkoholu, wódki. A teraz zmniejsza się spożycie wódki na rzecz na przykład czerwonego wina, drinków, tak to przynajmniej wygląda z perspektywy naszych gabinetów. To też istotna różnica. Zbigniew Lew-Starowicz: Poglądy, jakie mamy, rzutują na nasze zachowania w łóżku, na sztukę miłosną Kiedy rozmawiam z seksuologami, słyszę zwykle, że Polacy mieli głównie problemy z erekcją, z przedwczesnym problemy nadal są i one będą zawsze, do końca świata. Chyba, że zostanie stworzony sztuczny człowiek. Ale zaburzenia erekcji, zaburzenia wytrysku, zaburzenia orgazmu, dyspareunia u kobiet (odczuwanie bólu podczas stosunku - red.), pochwica - wszystko to w dalszym ciągu będzie się zdarzać i pozostanie. Jednak i tu widać zmiany. Jeśli populacja żyje dłużej, to można się spodziewać, że będzie więcej starszych ludzi z zaburzeniami erekcji z powodu chorób. Trzeba pamiętać, że zachorowalność też ma swój wpływ na seks. A co ze wstydliwością i co z naszym językiem?To się bardzo zmieniło; nie ma porównania do tego, co było. Potrafimy w naturalny sposób mówić o intymnych sprawach?Znacznie się poprawiliśmy. Znamy terminologię dzięki kontaktowi z internetem. Dostęp do cyfrowego świata zrobił bardzo wiele. Kiedyś problemem kobiet było to, że nie miały orgazmu, dziś, na co żalą się panowie, ich problemem jest to, że kobiety wręcz żądają kobiety bardziej tego oczekują, są nastawione na orgazm. Mają większe wymagania wobec partnerów. W jednym z wywiadów z Panem przeczytałam, że mężczyźni czasem wolą masturbację przy oglądaniu filmów pornograficznych zamiast seksu z partnerką, bo w takiej sytuacji mężczyzna musi się napracować, aby ją Tak właśnie jest; u części mężczyzn takie zjawisko ma miejsce. Czy to znaczy, że mężczyźni nie widzą przyjemności w seksualnym zadowalaniu kobiet, z którymi żyją? Czy to kwestia lenistwa?Wygodniejsze jest zajmowanie się sobą, po prostu. Chyba inaczej jest z ludźmi władzy. Sama władza jest afrodyzjakiem, z tego powodu ludzie władzy oczekują, że ulegnie im każda kobieta?Tu nie tylko chodzi o ludzi władzy, o polityków. W ogóle ludzie sukcesu, biznesmeni, o cały społeczny Olimp. Artyści, aktorzy, znane osoby, ci, których zdjęcia widzimy na pierwszych stronach gazet, celebryci, celebrytki, oni wszyscy są w posiadaniu tego afrodyzjaku i sława ma na to wpływ. Ale zastanawiam się, czy pani mnie nie podpuszcza tymi pytaniami? Nawet mi taka myśl przez głowę nie mnie pani. Bo trudno, żeby bycie na Olimpie społecznym, elita władzy, polityki, sukcesu, pieniędzy nie przyciągała, nie była afrodyzjakiem. Wiadomo, że przyciąga. O tym, że przyciąga, dowiadujemy się, gdy wybuchnie jakaś afera seksualna w tych kręgach i robi się głośno. Ale czy wiemy, jaki jest ten mechanizm?Mechanizm znany jest ze świata przyrody. Wiąże się to z hierarchią i prawem pierwszeństwa dziobania. Im wyższa pozycja samca w stadzie szympansów, tym więcej ma on partnerek. Te mechanizmy z życia społecznego zwierząt są również obecne w życiu ludzi. Ci, którzy na społecznej drabinie znajdują się wysoko, samce alfa, przyciągają o wiele więcej kobiet, które są nimi zainteresowane, bo dla nich to są mężczyźni sukcesu i dla nich są atrakcyjni. Stąd też mnie to zjawisko nie dziwi, bo tak było zawsze. A jest coś, co dzisiaj budzi Pana zdziwienie, jeśli chodzi o ludzkie zachowania seksualne?Specjalnie nic mnie nie dziwi. Na tyle długo żyję, że nie jestem niczym zaskoczony. Nasz sposób kochania, bycie ze sobą w intymnych sytuacjach - czy w tym aspekcie Polacy się rozwinęli? Nie są już tak pruderyjni w sypialni mimo konserwatywnych poglądów?Strasznie pani dzieli ten świat na kolor czarno-biały. Konserwatyści to impotenci i nieuki w łóżku, a druga grupa jest niesłychanie wyzwolona? Nic takiego nie powiedziałam. To Pan uważa, że nasze poglądy rzutują na nasze łóżkowe nie tak. Osoby o konserwatywnych poglądach mogą mieć bogate życie seksualne nawet, jeśli mają jedyną partnerkę i rozpoczęli z nią życie seksualne po ślubie. To zależy od ich inteligencji, wyobraźni, od stopnia pożądania, atrakcyjności i mogą się w tym rozwinąć. A z kolei ci, którzy uważają, że wszystko wolno, zaczynają współżycie w piętnastym roku życia i mając lat trzydzieści mają za sobą osiemdziesiąt pięć partnerek, a kobiety w wieku lat trzydziestu miały trzydziestu pięciu partnerów, mogą być seksualnymi analfabetami, bo jedyne co potrafią w łóżku, to wprowadzić jeden narząd płciowy do drugiego. Nasza seksualność nie idzie w parze wyłącznie z konserwatywnym podejściem do życia, czy z inteligencją. Wiadomo, że mężczyzna o konserwatywnych poglądach będzie miał mniej kochanek, a kobieta z takimi poglądami - mniej kochanków, ale to wcale nie znaczy, że ich życie seksualne musi być automatycznie gorsze i że musi odbywać się tylko w pozycji klasycznej. A jeśli niektórzy mają staroświeckie poglądy, przekazane przez pokolenia, że można tylko po Bożemu, bo co innego jest be - to przecież tacy też się zdarzają, ale ta grupa już naprawdę zanika. Bez seksu można dobrze żyć? Spotykam kobiety, ale i też mężczyzn, którzy tak mówią; uważają, że seks jest przereklamowany, że jest bez sobie tak mówią i niech sobie tak żyją. Nie zamierzam ich wcale uszczęśliwiać na siłę i zapędzać do seksu. Jak sobie chcą żyć bez seksu, to ich wola. Są ludzie, którzy mogą żyć bez wina - proszę bardzo - wolno. Można żyć bez seksu, tylko coś się traci. Co się traci?Chyba przyzna pani, że seks sam w sobie jest atrakcyjną dziedziną? To piękna sfera życia. Po co z tego rezygnować? Poza tym seks ma działanie prozdrowotne. Sprzyja zdrowiu, sprzyja długowieczności. Oczywiście, że można z tego wszystkiego zrezygnować. Tylko - po co? Może powodem tego, że tak mówią, jest to, że wpadli w koleiny rutyny?Mówią różne rzeczy: zaburzenia hormonalne, znudziło się, osoba, z którą współżyją przestała być atrakcyjna, nie chce im się, przytyli, mają zadyszkę, przyjmują leki, które im blokują sferę seksualną. Jest wiele przyczyn. Promowany od lat model partnerstwa w związkach przynosi swoje skutki w postaci tego, że mężczyźni chodzą na urlopy tacierzyńskie, kąpią i przewijają swoje dzieci, a kobiety zarabiają na dom. Jak ten obraz partnerstwa wygląda w łóżku? Kobieta wymaga, aby mąż skupił się wyłącznie na niej?Na ogół wciąż jeszcze w Polsce oczekiwania kobiet są takie, że to mężczyzna jest odpowiedzialny za jakość sztuki miłosnej, więc to on ma się starać. Ale w prawdziwym modelu partnerskim oboje partnerzy są odpowiedzialni za to, co się między nimi dzieje. Na tym polega dojrzała to postawa dojrzałości. Ten model dopiero się upowszechnia. A to, że kobiety utrzymują mężczyzn, albo mają młodszych od siebie partnerów też się upowszechnia?Zmiany są widoczne - prezydent Francji ma starszą od siebie partnerkę. U nas też ta obyczajowość się zmienia, powstają związki ludzi z dużą różnicą wieku. Wystarczy popatrzeć na dane statystyczne. Jakie więc, Pana zdaniem, stereotypy, jeśli chodzi o seks, powinny na zawsze odejść?Jest ich sporo, na przykład ten, że tylko mężczyzna jest odpowiedzialny za seks w związku, albo że kobieta zawsze może, że erekcja powinna być na zawołanie, że dłuższe przerwy w życiu seksualnym sprzyjają temu, że ono też będzie trwało dłużej. Stereotypy nie odpowiadają rzeczywistości, dlatego lepiej je wyeliminować. A do tego służy wiedza. Po to wydajemy książki popularno-naukowe, publikujemy artykuły w oparciu o najnowszy stan wiedzy, żeby osłabiać siłę stereotypów. „…Bezrobocie, kryzysy, zagrożenia klimatyczne, wszystko można przetrzymać, jeÅ›li ludzie siÄ™ kochają…“– prof. Zbigniew Lew-Starowicz. Prof. Zbigniew Kazimierz Lew-Starowicz (ur. 25 pażdziernika 1943 w Sieradzu) – psychiatra i psychoterapeuta, ekspert z zakresu seksuologii i konsultant krajowy w tej dziedzinie, profesor nauk 1960 zostaÅ‚ absolwentem liceum ogólnoksztaÅ‚cÄ…cego w rodzinnym Sieradzu. W 1966 ukoÅ„czyÅ‚ medycynÄ™ na Wydziale Lekarskim Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. ZostaÅ‚ także absolwentem filozofii na KUL. W 1981 dokyoryzowaÅ‚ siÄ™ z tematu zwiÄ…zanego z seksuologiÄ…, a w 1986 uzyskaÅ‚ stopieÅ„ doktora habilitowanego nauk medycznych ze specjalnoÅ›ciÄ… w zakresie psychiatrii. W 2015 otrzymaÅ‚ tytuÅ‚ profesora nauk scena erotyczna w kinie koÅ„czyÅ‚a siÄ™ tam, gdzie zaczynaÅ‚ siÄ™ seks. Po pierwszym pocaÅ‚unku gasÅ‚o Å›wiatÅ‚o. Andrzej Wajda cenzurowaÅ‚ piÄ™kne sceny z KalinÄ… JÄ™drusik w Ziemi obiecanej, a dziÅ› takie sekwencje znajdzie pan w co drugim filmie…” – prof. Zbigniew zwiÄ…zany z AkademiÄ… Wychowania Fizycznego w Warszawie (jako profesor nadzwyczajny) oraz z Centrum Medyczne KsztaÅ‚cenia Podyplomowego (jako profesor nadzwyczajny i kierownik ZakÅ‚adu Seksuologii Medycznej i Psychoterapii). W latach 1999–2005 peÅ‚niÅ‚ przez dwie kadencje funkcjÄ™ dziekana WydziaÅ‚u Rehabilitacji AWF. ByÅ‚ także kierownikiem Katedry PsychospoÅ‚ecznych Podstaw Rehabilitacji na tej uczelni, a także wykÅ‚adowcÄ… na Wydziale Psychologii Wyższej SzkoÅ‚y Finansów i ZarzÄ…dzania w Warszawie. ZajmowaÅ‚ stanowisko dyrektora Instytutu Seksuologii Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego w na prezesa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego i Polskiego Towarzystwa Medycyny Seksualnej. W latach 1995–1996 byÅ‚ ekspertem Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie edukacji seksualnej, a w latach 1996–1998 liderem programu edukacji seksualnej ONZ. W 1994 powoÅ‚any na krajowego specjalisty z zakresu seksuologii. Należy jako czÅ‚onek korespondent do Towarzystwa Naukowego Lew-Starowicz jest autorem licznych prac z zakresu psychiatrii, a zwÅ‚aszcza seksuologii. OpublikowaÅ‚ też wiele pozycji popularnonaukowych. Część z nich wydawaÅ‚ pod pseudonimem Leo Oldwitch. WspółpracowaÅ‚ ze stacjÄ… telewizyjnÄ… TVN Med, w której byÅ‚ prowadzÄ…cym programów na temat seksuologii. ZajÄ…Å‚ siÄ™ także dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… jako biegÅ‚y sÄ…dowy oraz praktykÄ… w ramach Centrum Seksuologii Medycznej, Psychiatrii i Psychoterapii, którego zostaÅ‚ pojawiaÅ‚ siÄ™ w obsadzie aktorskiej seriali telewizyjnych takich jak Kasia i Tomek (2003), Niania (2007), 39 i pół (2009). Ponadto wystÄ…piÅ‚ jako urzÄ™dnik stanu cywilnego w teledysku do utworu Black and White i nagradzany Krzyżem Kawalerskim (1997) i Krzyżem Oficerskim (2012) Orderu Odrodzenia Polski, nagroda rektora AWF, Odznaka za WzorowÄ… PracÄ™ w SÅ‚użbie Zdrowia, Medal Komisji Edukacji jego dziadka – Jana Starowicza – należaÅ‚a w Łodzi jedna z charakterystycznych kamienic (przy ul. Piotrkowskiej 292), tzw. kamienica pod góralem. Jego drugÄ… żonÄ… byÅ‚a lekarka Danuta Lew-Starowicz (zm. w 2020). Zbigniew Lew-Starowicz ma czworo dzieci (Julitta, Izabella, MichaÅ‚, RafaÅ‚), w tym troje z pierwszego małżeÅ„ odbierajÄ… bardzo katolickie wychowanie, a to nie sprzyja seksowi. JeÅ›li od wczesnych lat seks utożsamiany jest z grzechem, to trudno potem puÅ›cić wodze fantazji. Istnieje szczelny pancerz religii. Przez spowiedź powstaje ponadto w nas przekonanie, że fantazja erotyczna jest czymÅ› zÅ‚ym i potem tÅ‚umimy te różne grzeszne myÅ›li. Nawet, jeÅ›li taka osoba uwalnia siÄ™ z gorsetu religijnego, jakiÅ› jego wpÅ‚yw jednak pozostaje…” – prof. Zbigniew auorem wielu publikacji, kilkuset w piÅ›miennictwie naukowym, współautor 35 podrÄ™czników, monografii i książek popularnonaukowych podrÄ™czników psychiatrii i psychologii dla studentów. Autor ponad 3000 artykułów popularnonaukowych, kilkudziesiÄ™ciu monografii, podrÄ™czników i książek popularnonaukowych Album intymny (1990); Album sztuki miÅ‚osnej (1990); Antykoncepcja współczesna (1990); Atlas psychofizjologii seksu (1990); Barwy seksu(1987); Encyklopedia erotyki (2001); Edukacja seksualna (2006); Eros, natura, kultura(1973); Erotyzm i techniki seksualne wschodu (1991); Homoseksualizm (1999); Jak siÄ™ kochać? (2010); Kobieta i Eros (1991); Leczenie czynnoÅ›ciowych zaburzeÅ„ seksualnych, (1985); Leczenie nerwic seksualnych (1991); Leczenie zaburzeÅ„ seksualnych (1997); Leksykon seksuologiczny (2002); Lew w sypialni (2012); ​Listy intymne, (1989); O kobiecie (2011); ​O mężczyźnie (2012); O miÅ‚oÅ›ci (2012); Ona i On o seksie (2007); ​O rozkoszy (2013); Pan od seksu (2013); Pitawal erotyczny (1991); Problemy z seksem (1991); Przemoc seksualna (1992); Seks dla każdego (1986); Seks dojrzaÅ‚y (1988); ​Seks nietypowy(1988); ​Seks partnerski (1984); ​Seks trudny czy Å‚atwy? (1985); Seks w jesieni życia(2000); Seks w kulturach Å›wiata (1987); Seks w malarstwie chiÅ„skim Seks w sieci i nie tylko..., (2002); ​Seks w religiach Å›wiata (1990); ​Seksuologia sÄ…dowa (1988); SÅ‚ownik encyklopedyczny – MiÅ‚ość i seks (1999); Sztuka seksualna wschodu, (1991); Vademecum sztuki miÅ‚osnej (1989). Jest czÅ‚onkiem World Association for Sexology, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Polskie Towarzystwo Seksuologiczne, Polskie Towarzystwo Rehabilitacji. Pierwszy raz fotografowaÅ‚em Zbigniewa Lwa-Starowicza w jego mieszkaniu w Warszawie 1 lipca 1988 r., zrobiÅ‚em wówczas unikalne zdjÄ™cia z jego żonÄ… Danuta. To byÅ‚ jeszcze czas, kiedy internet nie byÅ‚ w powszechnym użyciu jak dziÅ›. Tradycyjne listy, to byÅ‚a podstawowa komunikacja. WidziaÅ‚em u niego caÅ‚e półki listów z pytaniami jakie otrzymywaÅ‚ od ludzi. Aby uÅ‚atwić sobie odpowiedzi napisaÅ‚ książke „Listy intymne”. Sam miaÅ‚em wówczas kilka pytaÅ„ intymnych, których nie omieszkaÅ‚em mu zadać. Ale wybaczycie mi paÅ„stwo, że nie bÄ™dÄ™ tematu tutaj rozwijaÅ‚. PamiÄ™tam, że odpowiadaÅ‚ bardzo konkretnie i wprost, co wówczas nie byÅ‚o takie przygotowywaÅ‚em „LEKARZE w walce o zdrowie” (2002) odwiedziÅ‚em go ponownie 29 maja 2001 r., zrobiÅ‚em ponownie zdjÄ™cia i przeprowadziÅ‚em wywiad, który znalazÅ‚ siÄ™ w książce. PamiÄ™tam, że po wyjÅ›ciu książki dużo ludzi pisaÅ‚ CzapliÅ„ski: Kiedy zdecydowaÅ‚ siÄ™ pan zostać lekarzem?-Prof. Zbigniew Lew Starowicz: ZdecydowaÅ‚em siÄ™ być lekarzem w 3-ej klasie CzapliÅ„ski: Co wpÅ‚ynęło na wybór zawodu?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: Na wybór zawodu wpÅ‚ynęło kilka przyczyn: towarzyskie kontakty z lekarzami w Sieradzu (maÅ‚e miasto, wszyscy siÄ™ znali), rozmowy z ojcem, zainteresowanie zaburzeniami psychicznymi (moja pierwsza sympatia byÅ‚a córkÄ… dyrektora psychiatrycznego).—CzesÅ‚aw CzapliÅ„ski: Jakie predyspozycje sÄ… najcenniejsze u lekarza?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: Najważniejsze predyspozycje u lekarza to: empatia, chÅ‚onność, chęć niesienia pomocy, CzapliÅ„ski: Czy pamiÄ™ta pan pierwszy kontakt z pacjentem?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: Pierwszy kontakt z pacjentem miaÅ‚em podczas studiów, byÅ‚a niÄ… atrakcyjna mÅ‚oda kobieta, bardzo siÄ™ mnie wstydziÅ‚a, a ja czuÅ‚em siÄ™ zażenowany. ChorowaÅ‚a na wadÄ™ CzapliÅ„ski: Jaki byÅ‚ najbardziej dramatyczny moment w pana karierze zawodowej?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: Najbardziej dramatyczny moment w karierze zawodowej, to samobójstwo proszÄ…cego mnie o ratowanie jego małżeÅ„stwa mężczyzny, jego żona miaÅ‚a kochanka i nie chciaÅ‚a wrócić do męża. Nie udaÅ‚o mi siÄ™ im CzapliÅ„ski: Co uważa pan za swoje najwiÄ™ksze osiÄ…gniÄ™cie?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: NajwiÄ™ksze osiÄ…gniÄ™cie – napisanie 40-stu książek i współautorstwo 50-ciu ksiÄ… CzapliÅ„ski: Lekarz jest po to, aby leczyć. Czy spotkaÅ‚ siÄ™ pan z sytuacjÄ…, kiedy nie mógÅ‚ pomóc i co wówczas powiedziaÅ‚ pacjentowi?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: PotrafiÄ™ powiedzieć, że nie jestem w stanie pomóc i muszÄ™ skierować pacjenta do innego CzapliÅ„ski: Czym jest dla pana Å›mierć?-Prof. Zbigniew Lew Starowicz: Åšmierć jest dla mnie przejÅ›ciem do innej formy CzapliÅ„ski: Czy miaÅ‚ pan moment zwÄ…tpienia?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: MiewaÅ‚em chwilowe zwÄ… CzapliÅ„ski: Czy w zwiÄ…zku z tym, że ma pan do czynienia z ludzkim nieszczęściem, można oddzielić pracÄ™ lekarza od życia osobistego i wobec tego, jak pan odpoczywa?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: PotrafiÄ™ oddzielić życie zawodowe od osobistego. Odpoczywam w zależnoÅ›ci od intensywnoÅ›ci stresu: sÅ‚uchanie muzyki, taniec, lektury, spotkanie z przyjaciółmi, zrobiliÅ›my badania w Warszawie, gdzie kobiety miaÅ‚y do wyboru skorzystanie z jednej przyjemnoÅ›ci danego dnia. MiaÅ‚y do wyboru bon na zakupy w centrum handlowym i seks z atrakcyjnym mężczyznÄ…. Seks wybraÅ‚y dopiero na piÄ…tym miejscu. Na pierwszym miejscu byÅ‚ bon na zakupy. Widzi Pani, mężczyźni by tak nie wybrali. Gdybym ja dostaÅ‚ bon na zakupy, albo seks z atrakcyjnÄ… kobietÄ…, to w ogóle bym siÄ™ nie zastanawiaÅ‚! Trzeba coÅ› z tym fantem zrobić. Uzależnionych od różnych przyjemnoÅ›ci jest coraz wiÄ™cej. To proste, coraz wiÄ™cej jest dostÄ™pnoÅ›ci do różnych innych pokus. W czasach PRL-u nie byÅ‚o nie byÅ‚o co robić poza wÅ‚asnym domem. A teraz w centrum handlowym można spÄ™dzić caÅ‚y dzień…” – prof. Zbigniew with HISTORY prof. Zbigniew LEW-STSROWICZ"... Unemployment, crises, climate threats, everything can be survived if people love each other ..." - prof. Zbigniew Zbigniew Kazimierz Lew-Starowicz (born October 25, 1943 in Sieradz) - psychiatrist and psychotherapist, expert in the field of sexology and national consultant in this field, professor of medical 1960 he graduated from high school in his home town of Sieradz. In 1966 he graduated from the Faculty of Medicine of the Military Medical Academy in Łódź. He also graduated from philosophy at the Catholic University of Lublin. In 1981 he completed his studies in a topic related to sexology, and in 1986 he obtained a postdoctoral degree in medical sciences with a specialization in psychiatry. In 2015 he was awarded the title of professor of medical Once upon a time, an erotic scene in a cinema ended where sex began. The lights went out after the first kiss. Andrzej Wajda censored beautiful scenes with Kalina JÄ™drusik in The Promised Land, and today you will find such sequences in every other film ... ”- prof. Zbigniew related, among others with the Academy of Physical Education in Warsaw (as an associate professor) and with the Medical Center of Postgraduate Education (as an associate professor and head of the Department of Medical Sexology and Psychotherapy). In the years 1999–2005 he was the dean of the Faculty of Rehabilitation of the AWF for two terms. He was also the head of the Department of Psychosocial Fundamentals of Rehabilitation at this university, as well as a lecturer at the Faculty of Psychology at the University of Finance and Management in Warsaw. He was the director of the Institute of Sexology of the Polish Sexological Society in president of the Polish Society of Sexology and the Polish Society of Sexual Medicine. In the years 1995–1996 he was an expert of the Ministry of National Education in the field of sexual education, and in 1996–1998 the leader of the UN sex education program. In 1994, he was appointed a national specialist in the field of sexology. He is a correspondent member of the Warsaw Scientific Lew-Starowicz is the author of numerous works in the field of psychiatry, especially sexology. He has also published many popular science books. Some of them were published under the pseudonym Leo Oldwitch. He collaborated with the TVN Med television station, where he was the host of programs on sexology. He also started working as a forensic expert and practice at the Center for Medical Sexology, Psychiatry and Psychotherapy, of which he became its made a cameo appearance in the cast of television series such as Kasia and Tomek (2003), Nanny (2007), 39 and a half (2009). In addition, he starred as a civil registrar in the music video for the song Black and White and awarded Knight's Cross (1997) and Officer's Cross (2012) of the Order of Polonia Restituta, award of the AWF rector, Badge for Exemplary Work in the Health Service, Medal of the National Education grandfather - Jan Starowicz - in Łódź owned one of the characteristic tenement houses (at 292 Piotrkowska Street), the tenement house near the highlander. His second wife was doctor Danuta Lew-Starowicz (died in 2020). Zbigniew Lew-Starowicz has four children (Julitta, Izabella, MichaÅ‚, RafaÅ‚), including three from his first marriage."... Poles perceive a very Catholic upbringing, and this is not conducive to sex. If sex is equated with sin from an early age, it is difficult to let your imagination run wild afterwards. There is a tight armor of religion. Confession also makes us believe that erotic fantasy is wrong and then we suppress these various sinful thoughts. Even if such a person frees himself from the religious corset, some of his influence remains ... ”- prof. Zbigniew is the author of many publications, several hundred in scientific literature, co-author of 35 textbooks, monographs and popular science books, incl. psychiatry and psychology textbooks for students. Author of over 3,000 popular science articles, several dozen monographs, textbooks and popular science books, incl. Intimate Album (1990); Love Art Album (1990); Contemporary contraception (1990); Atlas of Sex Psychophysiology (1990); The Colors of Sex (1987); Encyclopedia of Erotic (2001); Sex education (2006); Eros, nature, culture (1973); Eroticism and Eastern Sexual Techniques (1991); Homosexuality (1999); How to make love? (2010); Woman and Eros (1991); Treatment of Functional Sexual Dysfunction (1985); Treatment of sexual neuroses (1991); Treatment of sexual dysfunction (1997); Lexicon of sexology (2002); The Lion in the Bedroom (2012); Intimate letters (1989); About a woman (2011); About a man (2012); About Love (2012); Ona i On about sex (2007); On delight (2013); The Sex Man (2013); Erotic Pitawal (1991); Sex Problems (1991); Sexual Violence (1992); Sex for Everyone (1986); Mature Sex (1988); Unusual Sex (1988); Affiliate Sex (1984); Sex difficult or easy? (1985); Sex in the Fall of Life (2000); Sex in the Cultures of the World (1987); Sex in Chinese Painting Sex on the Web and More ..., (2002); Sex in the religions of the world (1990); Forensic sexology (1988); Encyclopedic Dictionary - Love and Sex (1999); Sexual Art of the East (1991); Vademecum of the art of love (1989).He is a member of, among others World Association for Sexology, Polish Psychiatric Association, Polish Sexological Society, Polish Society for photographed Zbigniew Lew-Starowicz for the first time in his apartment in Warsaw on July 1, 1988, when I took unique photos with his wife Danuta. There was still a time when the Internet was not as widely used as it is today. Traditional letters, that was basic communication. I saw shelves of letters with questions he received from people. In order to facilitate the answers, he wrote the book "Intimate letters". At that time, I myself had a few intimate questions that I did not fail to ask him. But you will forgive me for not elaborating on the topic here. I remember that he answered very specifically and directly, which was not so common at the I was preparing "DOCTORS in the fight for health" (2002), I visited him again on May 29, 2001, took photos again and conducted an interview that was included in the book. I remember that a lot of people wrote after the book came CzapliÅ„ski: When did you decide to become a doctor?-Prof. Zbigniew Lew Starowicz: I decided to be a doctor in the 3rd grade of high CzapliÅ„ski: What influenced the choice of profession?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: The choice of profession was influenced by several reasons: social contacts with doctors in Sieradz (small town, everyone knew each other), conversations with my father, interest in mental disorders (my first crush was the daughter of a psychiatric director).—CzesÅ‚aw CzapliÅ„ski: What are the most valuable predispositions for a doctor?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: The most important predispositions at a doctor's office are: empathy, absorption, willingness to help, CzapliÅ„ski: Do you remember your first contact with a patient?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: I had my first contact with a patient during my studies, she was an attractive young woman, she was very ashamed of me, and I felt embarrassed. She had a heart CzapliÅ„ski: What was the most dramatic moment in your professional career?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: The most dramatic moment in his professional career was the suicide of a man asking me to save his marriage, his wife had a lover and she did not want to return to her husband. I couldn't help CzapliÅ„ski: What do you consider your greatest achievement?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: The greatest achievement - writing 40 books and co-authoring 50 CzapliÅ„ski: A doctor is there to heal. Have you encountered a situation where you could not help and what did you say to the patient then?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: I can say that I am not able to help and I have to refer the patient to another CzapliÅ„ski: What is death for you?-Prof. Zbigniew Lew Starowicz: For me, death is a transition to a different form of CzapliÅ„ski: Did you have a moment of doubt?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: I had temporary CzapliÅ„ski: Due to the fact that you are dealing with a human misfortune, is it possible to separate the work of a doctor from your personal life and how do you rest?-Prof. Zbigniew Lew-Starowicz: I can separate my professional and personal life. I rest depending on the intensity of stress: listening to music, dancing, reading, meeting friends, We recently did a study in Warsaw, where women had the choice of enjoying one pleasure each day. They had the choice of a shopping voucher at a mall and sex with an attractive man. They chose sex only in fifth place. The shopping voucher was in the first place. You see, men wouldn't choose that. If I had gotten a shopping voucher or had sex with an attractive woman, I wouldn't have thought about it at all! Something must be done about it. There are more and more addicted to various pleasures. It's simple, there is more and more access to various other temptations. In the times of the Polish People's Republic, there was nothing to do outside of your own home. And now you can spend the whole day in the shopping center ... ”- prof. Zbigniew książka – CzesÅ‚aw CzapliÅ„ski PORTRET z HISTOTIÄ„ Tom 1, którÄ… można bÅ‚yskawicznie zamówić do swojego komputera lub telefonu – zamówić można: longa, vita brevis" (Sztuka dÅ‚uga, życie krótkie), mawiaÅ‚ Hipokrates i coÅ› w tym jest. Poprzez sztukÄ™ osiÄ…gnąć można życie wieczne. W pamiÄ™ci potomnych zachowuje siÄ™ to, co po nas zostaje w postaci dzieÅ‚ CzapliÅ„ski, jako wibitny fotograf, dokumentowaÅ‚ życie ludzi zwiÄ…zanych w ten czy inny sposób ze sztukÄ… - malarzy, tancerzy, aktorów, wokalistów, grafików, marszandów. PostanowiliÅ›my zebrać jego portrety w seriÄ™ książek (w jednej pozycji nie sposób byÅ‚oby pomieÅ›cić wszystkich), by ocalić od zapomnienia, przybliżyć ich życie, spojrzeć wreszcie prosto w oczy. Na kadrach zdjęć zachowaÅ‚a siÄ™ czÄ…stka duszy bohaterów. Niektórzy już odeszli do lepszego Å›wiata, tym bardziej należy im siÄ™ nasze Autora: Przez lata przyjaźniÄ…c siÄ™ z ksiÄ™dzem-poetÄ… Janem Twardowskim, robiliÅ›my wspólny projekt abum-wystawa: CzapliÅ„ski-Twardowski „WIZYTKI Hortus Conclusus”, zostaÅ‚a mi w pamiÄ™ci jego wypowiedź: „Nie umiera ten, kto trwa w pamiÄ™ci żywych”. To skÅ‚oniÅ‚o mnie do pisania o wybitnych ludziach i pokazywania ich zdjęć, czÄ™sto z przed kilkudziesiÄ™ciu Å›rodku – Tom 1 CzesÅ‚aw CzapliÅ„ski PORTRET z HISTORIÄ„ portrety:•Magdalena ABAKANOWICZ •ZdzisÅ‚aw BEKSIŃSKI •Wilhelm BRASSE •Ewa BRAUN •Ewa DEMARCZYK •Wojciech FIBAK •Tadeusz KANTOR •Ryszard KAPUÅšCIŃSKI •Krystyna KOFTA •Marek KWIATKOWSKI •Lech MAJEWSKI •Jan NOWAK JEZIORAŃSKI •RafaÅ‚ OLBIŃSKI •Barbara PIASECKA-JOHNSON •Paloma PICASSO •Andrzej PITYŃSKI •MaÅ‚gorzata POTOCKA •WisÅ‚awa SZYMBORSKA •Andy WARHOL Home Książki Nauki społeczne (psychologia, socjologia, itd.) Jak się kochać? Edukacja seksualna dla każdego Napisana przez znakomitych specjalistów książka przedstawia najważniejsze kwestie związane z życiem seksualnym, dotyczące rozwoju psychoseksualnego, miłości, orientacji seksualnych, zaburzeń i chorób. Na czym polega dojrzewanie seksualne? Czym jest sztuka miłosna? Jak planować rodzinę? Seks w wieku dojrzałym. Porównywarka z zawsze aktualnymi cenami W naszej porównywarce znajdziesz książki, audiobooki i e-booki, ze wszystkich najpopularniejszych księgarni internetowych i stacjonarnych, zawsze w najlepszej cenie. Wszystkie pozycje zawierają aktualne ceny sprzedaży. Nasze księgarnie partnerskie oferują wygodne formy dostawy takie jak: dostawę do paczkomatu, przesyłkę kurierską lub odebranie przesyłki w wybranym punkcie odbioru. Darmowa dostawa jest możliwa po przekroczeniu odpowiedniej kwoty za zamówienie lub dla stałych klientów i beneficjentów usług premium zgodnie z regulaminem wybranej księgarni. Za zamówienie u naszych partnerów zapłacisz w najwygodniejszej dla Ciebie formie: • online • przelewem • kartą płatniczą • Blikiem • podczas odbioru W zależności od wybranej księgarni możliwa jest także wysyłka za granicę. Ceny widoczne na liście uwzględniają rabaty i promocje dotyczące danego tytułu, dzięki czemu zawsze możesz szybko porównać najkorzystniejszą ofertę. papierowe ebook audiobook wszystkie formaty Sortuj: Książki autora Podobne książki Oceny Średnia ocen 7,2 / 10 9 ocen Twoja ocena 0 / 10 Cytaty Powiązane treści

zbigniew lew starowicz edukacja seksualna